สินค้าชนิดเดียวกันอาจเข้าคลังคนละวันและมีวันหมดอายุต่างกัน หลัก FIFO และ FEFO ช่วยกำหนดลำดับการหยิบ แต่ใช้ข้อมูลคนละอย่าง ธุรกิจจึงควรเลือกให้ตรงกับสินค้าและเงื่อนไขลูกค้า
FIFO เน้นลำดับการรับเข้า
FIFO ย่อมาจาก First In, First Out หรือเข้าก่อนออกก่อน ในงานคลังสินค้ามักใช้วันที่รับเข้าหรือวันที่สร้างล็อตตามนิยามของระบบเป็นเกณฑ์ สินค้าที่อยู่ในคลังนานกว่าจะถูกพิจารณาหยิบก่อน วิธีนี้เหมาะกับการลดของค้างเก่าเมื่อสินค้ามีคุณลักษณะใกล้เคียงกัน ทั้งนี้ทีมต้องตกลงว่าจะยึดวันใด ไม่สลับระหว่างวันผลิตกับวันรับเข้าโดยไม่มีหลักเดียวกัน
FEFO เน้นวันหมดอายุ
FEFO ย่อมาจาก First Expired, First Out คือเลือกล็อตที่หมดอายุก่อนออกก่อน โดยต้องยังผ่านเกณฑ์คุณภาพและส่งมอบได้ ไม่ได้หมายถึงนำสินค้าที่หมดอายุแล้วไปขาย คู่มือการจัดสรรล็อตของ Oracle แยกวิธี FIFO ซึ่งพิจารณาวันสร้างล็อต ออกจาก FEFO ซึ่งพิจารณาวันหมดอายุอย่างชัดเจน
ตัวอย่างสมมติ ล็อตเอเข้าคลังวันที่ 1 เมษายนและหมดอายุเดือนสิงหาคม ส่วนล็อตบีเข้าวันที่ 5 เมษายนแต่หมดอายุเดือนมิถุนายน หากใช้ลำดับรับเข้า ล็อตเอจะมาก่อน แต่หากใช้ FEFO ล็อตบีควรถูกพิจารณาก่อน เพราะเหลืออายุสั้นกว่า ตัวอย่างนี้แสดงว่าของที่มาถึงทีหลังไม่ได้มีอายุเหลือมากกว่าเสมอไป
ข้อมูลที่ต้องเตรียมให้พร้อม
อย่างน้อยควรมีรหัสสินค้า เลขล็อต วันที่รับเข้า วันหมดอายุเมื่อเกี่ยวข้อง จำนวนคงเหลือ และตำแหน่งจัดเก็บ ป้ายหน้าชั้นกับข้อมูลในระบบต้องตรงกัน หากวันหมดอายุอ่านไม่ออกหรือข้อมูลขัดแย้ง ควรแยกไว้ตรวจสอบแทนการคาดเดา การสแกนบาร์โค้ดช่วยลดการพิมพ์ซ้ำได้ แต่ไม่แทนการตรวจว่าข้อมูลต้นทางถูกต้อง
กำหนดข้อยกเว้นก่อนเริ่มใช้งาน
ลูกค้าบางรายอาจกำหนดอายุคงเหลือขั้นต่ำ ณ วันส่งมอบ ทำให้ล็อตที่ใกล้หมดอายุที่สุดไม่ผ่านเงื่อนไขคำสั่งซื้อนั้น สินค้าที่ถูกกักตรวจ สินค้าเสียหาย และสินค้าคืนก็ไม่ควรรวมกับของพร้อมขายโดยอัตโนมัติ ควรกำหนดสถานะและผู้อนุมัติข้อยกเว้น เพื่อให้พนักงานไม่ต้องตัดสินใจจากความสะดวกหน้างานเพียงอย่างเดียว
วัดผลมากกว่าความเร็วในการหยิบ
ติดตามมูลค่าสินค้าค้าง จำนวนรายการใกล้หมดอายุ ความผิดพลาดในการหยิบ และข้อยกเว้นที่เกิดซ้ำ แล้วนำผลไปปรับตำแหน่งจัดเก็บหรือการรับเข้า FIFO กับ FEFO เป็นหลักหมุนเวียนสินค้าทางกายภาพในบทความนี้ ไม่ใช่คำแนะนำเรื่องวิธีตีราคาสินค้าทางบัญชี และไม่สามารถทดแทนข้อกำหนดคุณภาพเฉพาะสินค้าได้